Sayada

Περσσότερα στο LA BASTIA...

Νικόλα Σκέντος και Νίκο Τάσης (1931)

Εφημερίδα ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ

αρ. 13, 25-3-1931, σ.3.

Σπεύσατε!!!

(εφημερίδα "ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ" αρ.8, 19-2-1931, σ.3)

Οι νεκροί της Σαγιάδας

σ.157

Φρρρίκη

Μπόλικοι Σαγιαδινοί

νάχετε να βρίσκετε!

Νέα για τα σχολεία της Σαγιάδας

1893
(Κάντε τον κόπο να κατεβάσετε το κείμενο
για να το διαβάσετε...)

(Αρχείο Στέλιου Γκόγκου)

.

(Αρχείο Στέλιου Γκόγκου)

Στο Καστρί

Αρχείο Γιώργου Κέρου.

ΜΕ ΤΑ ΓΥΑΛΙΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΙΑΝΝΗ-ΜΑΝΤΟΣ.....ΤΕΡΜΑ ΔΕΞΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΑΚΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΙΩΤΗ-ΚΟΛΟΒΗΣ-ΓΙΑΤΡΟΣ.......
ΜΠΡΟΣΤΑ , ΤΑ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΙΩΤΗ-ΜΠΑΛΛΟΣ-ΤΣΙΛΑΛΑΚΑΦΑΓΙΩ..

...ΚΑΙ Ο
ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ-ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ-ΡΕΝΤΖΙΟΣ -ΝΟΤΗΣ ΓΑΛΑΝΟΣ.....
ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ????

Λ.Α.-Λαρης

Καινούργιο μαγαζί!

Πάνω να ψιωνίσω στο Λαζο Τάση κι έρχομαι!

(Εφημερίδα ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ 8-2-1933)

ΣΑΓΙΑΔΑ: ΘΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΙΤΑΛΩΝ ΚΑΙ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΚΑΤΑΚΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΟΤΣΑΜΗΔΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΤΟΥΣ.

ΙΤΑΛΟΙ

ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΣ ΣΑΓΙΑΔΑΣ

(28-11-1940)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ

ΟΥΡΑΝΙΑ ΛΟΥΚΑ

ΓΙΩΡΓΑΚΗΣ ΛΟΥΚΑΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΛΟΥΚΑ

ΕΛΕΝΗ ΣΚΕΝΤΟΥ

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΚΕΝΤΟΥ

ΠΕΤΡΟΣ ΜΕΝΤΗΣ

ΑΝΤΩΝΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

ΕΛΕΝΗ ΚΕΡΟΥ (ΛΙΟΚΟΣΗ)

ΜΠΕΣΜΠΕΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ

ΑΛΒΑΝΟΤΣΑΜΗΔΕΣ

ΚΩΣΤΑΣ ΛΟΥΚΑΣ πριν καεί η Σαγιάδα

 ΓΕΡΜΑΝΟΙ

ΜΙΧΑΗΛ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ  πριν καεί

(29-8-1943)

ΠΕΤΡΟΣ ΑΝΤΩΝΑΔΟΣ στο κάψιμο

ΣΠΥΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ        »

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΣΑΓΙΑΔΑ

(ΜΕΤΑ ΤΗΝ 29-8-1943)

ΑΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΔΟΥ –ΑΝΤΩΝΙΟΥ

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΚΟΡΟΣ 

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΖΩΗΣ

ΘΩΜΑΣ  ΚΕΡΟΣ

(ΑΥΧΕΝΑΣ)

ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΟΥΚΑΣ

(ΤΣΙΟΦΛΙΚΙ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΓΙΑΤΣΕΣ

(ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ)

ΘΕΟΦΑΝΗΣ ΦΕΙΔΗΣ

(ΣΜΙΝΕΤΣΗ)

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΣΙΑΚΟΣ

ΛΑΖΑΡΟΣ  ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ (ΤΣΙΑΤΣΗΣ)

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

ΞΕΝΟΦΩΝ ΚΟΥΤΗΣ

Δημήτριος Λέντζαρης

Στην εκπαιδευτική περιφέρεια Φιλιατών, αναπληρωτής επιθεωρητού ήταν ο δάσκαλος Γεώργιος Οικονόμου. 
Ο δάσκαλος και  δήμαρχος Φιλιατών Δημήτριος Ι. Λέντζαρης (1917-2003), από το Πλαίσιο, έγραψε μια ιστορική βιογραφία με τον τίτλο «ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΒΑΝΙΚΟ ΕΠΟΣ, ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ, ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ (1940-1945-1976) την οποία κυκλοφόρησε σε λίγα αντίτυπα. Να πως περιγράφει τη θητεία του στη Σαγιάδα:

Στην εκπαιδευτική περιφέρεια Φιλιατών, αναπληρωτής επιθεωρητού ήταν ο δάσκαλος Γεώργιος Οικονόμου.
Αυτός με τοποθέτησε προσωρινά στο Δημοτικό Σχολείο Κώτσικας. Ένα πρωϊνό, μαζί με τον δάσκαλο των θρησκευτικών, το όνομα του οποίου μου διαφεύγει, και ο οποίος ήταν γνώστης της αραβικής γλώσσας και δίδασκε το Κοράνι στα παιδιά του σχολείου (ήταν όλα μουσουλμάνοι) και πληρωνόταν από το Ελληνικό Δημόσιο, πήγαμε στο χωριό Κώτσικα που είναι απέναντι από το Πλαίσιο και ανοίξαμε το σχολείο. Χτυπήσαμε τον κώδωνα του σχολείου και περιμέναμε να έλθουν οι μαθητές. Οι ώρες περνούσαν. Περιμέναμε περίπου τρεις ώρες αλλά κανένας μαθητής να φανεί. Τότε ο μουσουλμάνος δάσκαλος του Κορανίου που καταγόταν από το Φιλιάτι μου είπε: “Δεν τα στέλνουν τα παιδιά τους να μάθουν Ελληνικά γράμματα. Εγώ έχω μια φυλλάδα Αλβανίτικη, να σου τη δώσω να τους διδάξεις Αλβανικά για να έλθουν. Τότε του είπα εγώ είμαι δάσκαλος για τα Ελληνικά και με πληρώνει το Κράτος να μάθω τους Έλληνες Ελληνικά και σηκώθηκα και έφυγα. Την άλλη μέρα πήγα στο Φιλιάτι. Βρήκα τον επιθεωρητή, του διηγήθηκα το περιστατικό και του είπα: “Να ποιούς χαίδεύετε και πληρώνετε. Αυτοί δεν έχουν μπέσα”. 

 Κούνησε το κεφάλι του, σηκώθηκε όρθιος και νευρικά μου είπε: “Θα πάτε στη Σαγιάδα. Εκεί με τις άλλες συνάδελφες θα ανοίξετε το σχολείο της Σαγιάδας”.

Ο χρόνος κυλάει υπό κατοχή με φόβο και με θλίψη για το κατάντημά μας. Με όρισαν και εκκαθαριστή των αποδοχών των δασκάλων της περιοχής Σαγιάδας-Πλαισίου και συχνά πήγαινα στο Φιλιάτι για να πληρωθώ. Πληρονόμαστε με χαρτονομίσματα Μεσογειακά-Τσολάκογλου των 100.000 δρχ., των 500.000 δρχ., 1.000.000 δρχ. και 25.000.000 δρχ. Στη Σαγιάδα παρέμεινα μέχρι τα Χριστούγεννα 1942. Κατά τον χρόνο αυτό είχα πολλές συναντήσεις με τους Ιταλούς που έμειναν στη Σαγιάδα. Μια μέρα μάλιστα παρακολούθησα και μια λειτουργία Καθολική που έγινε στον αυλόγυρο του Γραφείου του Ιταλών. Οι Ιταλοί μου συμπεριφέρονταν πολύ καλά. Στο σχολείο δεν βάζαμε την σημαία μας, ούτε λέγαμε τον Εθνικό Ύμνο. Εμείς, αντ’ αυτού τραγουδούσαμε στα παιδιά άλλα εθνικά τραγούδια. Τον Γεροπλάτανο και άλλα.

Μια μέρα εκεί που καθόμουν στο πεζούλι του Γραφείου των Ιταλών, με πλησιάζει ο Τσιαπούνης από την Λιόψη και μου αρχίζει συζήτηση για την κατάσταση, τη λειτουργία του σχολείου κι άλλα. Μεταξύ των άλλων συζητούσαμε και για τον οπλισμό που κρατάν οι Έλληνες. Τι τον θέλουν; Εκτός αν φοβούνται από σας, που όλοι σας έχετε όπλα. Αυτή η συζήτηση ήταν ικανή να φτάσει στα αυτιά των Ιταλών και να διαδώσει ότι εγώ του είπα ότι όλοι κρατάμε όπλα και μάλιστα οπλοπολυβόλα. Τα έμαθα από τους Ιταλούς και το διέψευσα. Από τη Σαγιάδα πήγαινα στο χωριό μου κάθε Σάββατο. Σtο σχολείο της Σαγιάδας υπηρετούσαμε τέσσερις δάσκαλοι. Εγώ, η Ευφροσύνη Τάση, νηπιαγωγός, η Σοφία Κάσκαρη-Τάσση και η Ευγενία Ηλιάδου.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ Ε.Α.Μ.

Ήταν Φεβρουάριος 1942. Υπηρετούσα στη Σαγιάδα όταν πήρα ένα σημείωμα από τον φίλο μου Χριστόφορο Κουκούστα που έμενε στην Ηγουμενίτσα που με ζητούσε να συναντηθούμε στη βάρκα στο Ράϊ. “Σε θέλω” μου έγραφε, “για μια δουλειά". Μου όρισε και ημερομηνία. Παίρνω μαζί μου και τον αγροφύλακα Βαγγέλη Ντρουμπάτα και πήγαμε. Ήταν στην ώρα του. Συναντηθήκαμε μετά από τόσους μήνες. Είπαμε τα συνηθισμένα και αρχίσαμε με κάτι μισόλογα τη συζήτηση. Ήθελε να μιλήσουμε ιδιαιτέρως. Τότε του είπα ότι ο Βαγγέλης είναι άνθρωπος δικός μου και έμπιστος. “Μίλα ξεκάθαρα”. “Άκουσε”, μου είπε. “… στην Αθήνα, ιδρύθηκε μια οργάνωση που λέγεται Ε.Α.Μ., Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο. Πρέπει να οργανωθούμε όλοι για να απελευθερώσουμε την Πατρίδα μας. ...” Του είπα ότι εμείς είμεθα στην μπούκα του ντουφεκιού. Η οργάνωση πρέπει να αρχίσει από τα πανωχώρια που είναι ο πληθυσμός όλος Ελληνικός και προσφέρεται ο τόπος. Αλλά κι εμείς δεν θα μείνουμε με τα χέρια σταυρωμένα. Αποφασίσαμε να οργανωθούμε σε ομάδες τριών ατόμων, να συγκεντρώνουμε πληροφορίες και να μαζεύουμε και οικονομικές ενισχύσεις για την οργάνωση. Στη Σαγιάδα και στο χωριό μου είχε διαδοθεί για την Οργάνωση που έγινε στην Αθήνα, αλλά δεν ξεύραμε και πολλά πράγματα, συμπλήρωσα εγώ. Έτσι αποχαιρετιστήκαμε και δώσαμε υπόσχεση να ξαναϊδωθούμε αργότερα. Επιστρέφουμε και στο δρόμο κάναμε διάφορες συζητήσεις. Και μέσα μας φώλιαζε η σπίθα για λευτεριά. Θέλαμε και εμείς να προσφέρουμε στον αγώνα και κάναμε τα σχέδια για οργάνωση στο χωριό Σαγιάδα, αλλά δεν είχαμε την δύναμη να κινηθούμε. Πέρασαν μερικές μέρες και δειλά αρχίσαμε να διαδίδουμε σχετικά με την ίδρυση του ΕΑΜ στην Αθήνα...

Ο Κάιζερ στη Σαγιάδα!

Δε μας φτάνει η Μέρκελ

μας την έπεσε κι ο Κάιζερ!!!

Εφημ. ΗΠΕΙΡΟΣ 6 Αυγούστου 1913

(4/186, σ. 3)

8-2-1933

Μείναμαν χωρίς ακτοπλοϊκή σύνδεση!

Από τη "ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ", 8 Φλεβάρη 1933 σ.3

ΜΥΔΙΑ

Ακολουθούν οι υπογραφές.

Εφημερίδα "ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝ"

Πέμπτη 21 Μαΐου 1959